Mahfi Eğilmez: “Dört Ekonomi Dört Öykü”

Bir ekonomide GSYH harcamalar yönünden yani bir yıl içinde yapılmış bütün harcamaların toplamı açısından yazıldığında şöyle bir denklem çıkar karşımıza: Y = C + I + G + (X – M)

Bu denklemdeki harfler şu anlama gelir: Y: GSYH, C: Tüketim harcamaları, I: Yatırım harcamaları, G: Kamu harcamaları, (X – M): İhracat – İthalat. Kolaylık olsun diye (X – M)’i NX (net ihracat) olarak göstereceğiz.

Bazı ekonomilerde tüketim harcamalarının payı çok yüksek, bazı ekonomilerde tasarruf eğilimi çok yüksektir. Tasarruf eğilimi yüksek olan ekonomilerde yatırım harcamaları da yüksektir.
Aşağıdaki tablo ABD, Türkiye, Çin ve Kore ekonomilerinin 2016 verilerine göre GSYH içinde çeşitli harcama gruplarının ve iç tasarrufların paylarını ortaya koyuyor.

ABD Türkiye Çin Güney Kore
GSYH (Y) 100 100 100 100
Tüketim (C) / GSYH (%) 68 59 39 49
Yatırımlar (I) / GSYH (%) 20 28 43 29
Kamu Harcamaları (G) / GSYH (%) 14 16 15 15
Dış Denge (NX) / GSYH (%) -2 -3 3 7
İç Tasarruflar / GSYH (%) 18 25 46 36

Kaynak: http://data.un.org/Data.aspx?d=SNAAMA&f=grID%3A101%3BcurrID%3AUSD%3BpcFlag%3A0

Her bir ekonominin toplam GSYH’sini 100 birim olarak kabul etsek durum şöyle görünür:

ABD Ekonomisi: GSYH = 68 C + 20 I + 14 G – 2 NX
Türkiye Ekonomisi: GSYH = 59 C + 28 I + 16 G – 3 NX
Çin Ekonomisi: GSYH = 39 C + 43 I + 15 G + 3 NX
Güney Kore Ekonomisi: GSYH = 49 C + 29 I + 15 G + 7 NX

ABD ekonomisi; tipik bir tüketim ekonomisi görünümündedir. Tasarruflar ve yatırımlar düşüktür. İthalatı ihracatından yüksek olduğundan dış açık veren bir ekonomidir.

Türkiye ekonomisi; Tüketim harcamaları açısından ABD ekonomisine, yatırım harcamaları açısından Kore ekonomisine benzemektedir. İç tasarruflar açısından ABD ile Kore arasında bir yerde bulunmaktadır. Türkiye, net ithalatçı bir ekonomi olduğundan dış açık vermektedir.

Çin ekonomisi; tipik bir yatırım ekonomisidir. Tüketim harcamaları düşük, tasarrufları ve yatırımları çok yüksektir. Çin, net ihracat geliri elde eden yani dış fazla veren bir ekonomi görümündedir.

Kore ekonomisi; tüketim harcamaları Çin’den fazla diğerlerinden düşük görünen bir yapıdadır. Yatırım harcamaları açısından Türkiye’ye benzese de bu yatırımları kendi iç tasarrufları yaptığı için Türkiye’den ayrılmaktadır. Kore net ihracat geliri elde etmekte ve dolayısıyla dış fazla vermektedir.

Türkiye ekonomisi, tüketim ekonomisi aşamasına erken girmiştir. Oysa Gelişmekte olan bir ekonomi olduğu için tasarruf – yatırım ekonomisi konumunda olması gerekirdi.

Kaynak: Mahfi Eğilmez

3000+ ABONE ARASINA KATIL

Ders Notları, sorular, kariyer danışmanlığı için yapılan paylaşımları Türkiye'nin en doğru kaynağını takipte kalarak öğrenebilirsin!

Aramıza katıldığın için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti.

Hakkında Editör

Yazılara yorum yaparak sorularınızı sorabilir, istek ve önerilerinizi dile getirebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir