Faiz Nedir? Nasıl Hesaplanır? Faiz Artırımı Ne Demek?

Faiz Nedir? Başkalarına ait sermayenin kullanımı için ödenen bedel, paranın maliyeti, likit sermayeye ödenen fiyat veya sermayenin kira bedeli faiz olarak tanımlanır. Borç alan için maliyet, borç veren için kazançtır. Faize konu para tasarrufla elde edilir.

Faiz İle İlgili Kavramlar

Faiz artırımı nedir? Merkez Bankası bünyesinde faiz oranları belirlenir. Merkez Bankası, ekonominin gidişatına göre faizi artırır ya da düşürür. Faizin artırılması, tüketimi azaltır, tasarrufu artırır.

Kişiler ve şirketler harcamak ya da yatırım yapmak yerine parayı faize yatırarak kazanç sağlar. Yatırımlar düşer. Tüketim azaldığı için enflasyon düşer. Kısaca faiz artırım Merkez Bankasının bir para politikası aracıdır.

Bileşik Faiz Nedir? Faize yatırılan anaparaya, vade boyunca, faizin eklenerek hesaplanmasıdır. Örneğin, ocak ayında 100 TL %10 faizle yatırıldığında, şubat ayında hesaplanacak faiz miktarı 110 TL’dır. Mart ayında faiz 121 TL üzerinden hesaplanır. Basit faizde ise her ay 100 TL üzerinden faiz hesaplanır. Formüllerini ve nasıl hesaplandığı yazımızın devamında detaylıca anlattık.

Nominal Faiz Nedir? Finansal varlığın üzerinde yazılı olan faiz oranıdır. Diğer bir deyişle piyasa faiz oranıdır.

Reel Faiz Nedir? Nominal faizin enflasyondan arındırılmış halidir.

Gösterge Faiz Nedir? En çok işlem gören devlet tahvilleri arasında 3 ya da 6 ayda bir ödemesi olan vadesine iki yıl kalmış tahvil faizidir.

Akdi Faiz Nedir? Bankaların kredi kartı müşterilerine uyguladığı alışveriş faiz oranıdır. Gecikme faizi ile karıştırılmamalıdır.

Gecelik Faiz (Repo) Nedir? Piyasanın nakit sıkıntısı yaşadığı geçici dönemlerde Merkez Bankası yetkili işletmelerden kıymet satın alıp; daha sonra aynı işletmeye kıymeti geri satmasıdır. Günlük olarak açıklanır.

Faiz Koridoru Nedir? Merkez Bankasının borç verme faiz oranı ile borç alma faiz oranı arasındaki farktır.

Faiz Dışı Fazla Nedir? Ülkenin gelir ve giderlerinin karşılaştırılmasında faiz ödemelerinin hesaplamaya katılmamasıdır.

Negatif faiz, faizden kazanç sağlanamaması anlamına gelir. Japonya gibi ülkelerde uygulanmaktadır.

Basit Faiz Hesaplama

Belirli miktardaki anapara esas alınarak, belli bir süre için, belirli bir faiz oranı üzerinden saptanan faize basit faiz denir. Basit faiz, sermayenin kullanma karşılığı olarak belirlenen sürenin sonunda bir defada ödenen faizdir. Basit faiz hesabında faizden elde edilen kazanç yeniden faize yatırılamaz. Formüller şu şekildedir;

Dönem faiz tutarı formülu; (Ana para-BD) * (faiz oranı-i) * (Dönem sayısı-n)

Gelecek Değer: Anapara * (1+Faiz Oranı*Dönem Sayısı)

Bileşik Faiz Hesaplama

Yatırımın vadesi boyunca, her dönem kazanılan faiz miktarının anaparaya ilave edilerek, yeni yatırım döneminde faizli anaparanın yatırıma tabi tutulması sonucu elde edilen getiri oranı bileşik faiz oranıdır.  Formül şu şekildedir;

Gelecekteki Değer(GD): Anapara * (1+i)n 

Nominal Fiaz Oranı Nedir? İşleme konu olan finansal varlığın üzerinde yazılı olan faiz oranıdır. Diğer ifadeyle piyasa faiz oranıdır. Piyasa faiz oranını etkileyen faktörler şunlardır;

PFO= RFO+ EP+ GÖRP+ LRP+ VRP+ YYRP

Rfo: Risksiz faiz oranı

Ep: Enflasyon primi

Görp: Geri ödeme risk primi

Lrp: Likidite risk primi

Vrp: Vade risk primi

Yyrp: Yeniden yatırım risk primi

RFO ve EP toplamına nominal risksiz faiz oranı denmektedir.

Efektif Faiz Oranı Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Bir yıldan daha kısa vadelerle bankaya yatırılan paranın tam bir yıl için getireceği gelirin oranıdır. faiz hesaplama devrelerinin yıl içindeki sıklığı arttıkça, yıllık gerçekleşen faiz oranı, nominal faiz oranından büyük olur. Gerçekleşen faiz oranına efektif faiz oranı denir. Formül;

EFO= (1+DFO)n-1

DFO: Devre Faiz Oranı

n: Devre Sayısı

EFO: Efektif Faiz Oranı

Yıllık nominal faiz oranını devre sayısına bölerek devre faiz oranını bulunur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir