Dolarizasyon Nedir?

Dolarizasyon, yurt içindeki yerleşiklerin parasal işlemlerini, yerli paranın yerine yabancı para üzerinden gerçekleşmesidir. Dolarizasyona aynı zaman da para ikamesi de denmektedir.

Dolarizasyon Nedenleri

  • Yüksek ve oynak enflasyon
  • Yeterli finansal önlemlerin eksikliği
  • Kamu borçlarının ödenmesinde zorlukların yaşanması

Dolarizasyonun nedeni yüksek enflasyon ve istikrarsız ekonomidir. Yüksek enflasyon dönemlerinde yerli para değerini koruyamamaktadır. Bundan dolayı, yerli para değişim aracı ve değer saklama fonksiyonlarını yerine getiremez. Bireyler böylelikle daha güvenilir buldukları yabancı paraları alışverişte ve tasarruf etmede kullanır. Dolarizasyonun iki türü bulunmaktadır;

  1. Tam Dolarizasyon: Ülkedeki yerli paranın tamamen terk edilip yerine yabancı ülke parasının resmi olarak kullanılmasıdır. Bu durumda ülke senyoraj geliri elde edemez.
  2. Kısmi Dolarizasyon: Yüksek enflasyondan dolayı yabancı para alışverişte ve tasarruflarda kullanılmaktadır. Ancak, yerli paranın hesap birimi olma fonksiyonu devam etmektedir.

Tersine Para İkamesi Nedir? Yabancı paranın kullanımının terk edilerek yerli para biriminin kullanımının artmasıdır. Tersine para ikamesi iki şekilde görülür;

  1. Ters akım dolarizasyonu; Yeni finansmanların yerli para birimiyle yapılmasıdır.
  2. Ters stok dolarizasyon; Yabancı para cinsinden tutulan finansal varlıkların yerli para birimine dönmesidir.

Türkiye’de Dolarizasyon

Türkiye’de 1989 yılında sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesiyle dolarizasyon oluşmaya başlamıştır. Yüksek enflasyon dönemlerinde artış göstermiştir. 2001 yılından 2016 yılına kadar ters dolarizasyon sürecine girilmeye başlamıştır.

Son dönemlerde TL’de görülen istikrarsızlık ekonomik birimleri yeniden dolarizasyona yönlendirmiştir.

İlgili Kavramlar

Varlık Dolarizasyonu Nedir? Ekonomik birimlerin finansal varlıklarını yabancı para cinsinden saklamasıdır.

Yükümlülük Dolarizasyonu Nedir? Yurtiçi ve yurtdışı borçların yabancı para cinsinden tutulmasıdır.

İlk Günah Hipotezi Nedir? Bir ülkenin ekonomik sıkıntılardan dolayı yurtiçi ve yurtdışında kendi para birimiyle borçlanamamasıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir