Gayrisafi Yurtiçi Hasıla Nedir(GSYH)? Nasıl Hesaplanır

GSYH Nedir? Bir ülkenin sınırları içinde belirli bir dönemde üretilen nihai mal ve hizmetlerin parasal değeridir. Ülke sınırları içerinde üretilmiş olması, Türk ya da yabancılar tarafından üretimin Türkiye sınırları içerisinde yapılmasını ifade eder.

Kısaca GSMH’dan farkı, GSMH Türk vatandaşlarının ülke içi üretimleri ve ülke dışı gelirleri iken; GSYH Türk ve yabancıların Türkiye’de elde edilen gelirlerdir.

Formül; GSMH= GSYİH- Net faktör gelirleri

Net Faktör Gelirleri= Ülke vatandaşlarının yurtdışı kazançları- yabancıların yurtiçi kazançları

GSYH Özellikleri

  • Çevre kirliliği hesaplara yansımaz
  • Sadece tamamlanmış mal ve hizmetler hesaba katılır.
  • Dışsallıklar hesaplamaya katılmaz
  • Kayıt dışı ve yasa dışı faaliyetler ölçülemez
  • Stoklar yatırım olarak kaydedilir
  • Malların kalite değişimleri hesaplara yansımaz
  • İkinci el malların satışı hesaplamaya katılmaz; ancak komisyon gelirleri hesaplamaya katılır. (Emlakçık gibi)
  • Kamu hizmetleri maliyetleri üzerinden hesaplanır
  • Hisse senedi, tahvil alış-satışı gibi finansal işlemler dahil edilemez
  • Pazarlaması yapılamayan bazı mal ve hizmetler dahil edilmez. (Ev hanımlarının evlerinde çalışması)

GSYH Hesaplama Yöntemleri

Bir ekonomi hasılası 3 şekilde hesaplanmaktadır. Bunlar;

1. Gelir Yöntemi

Üretime katılan üretim faktörlerinin elde ettikleri gelirlerin toplanması yoluyla hesaplama yapılır. Yani, çalışanların ücretleri, sermayenin elde ettiği faiz, girişimci karı ve doğal kaynaklardan elde edilen rant toplamına eşittir.

Formül; Milli gelir= Ücret+ Faiz+ Rant+ kar

2. Harcama Yöntemi

Bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin satın alınması için yapılan harcamaların toplamından oluşur.

Formül;  Y= C+I+G+ (X-M)

  • C: Tüketim harcamaları
  • I: Özel kesim yatırım harcamaları
  • G: kamu harcamaları
  • X-M: dış alem harcamaları

3. Üretim Yöntemi

Bir malın üretim aşamalarındaki değer artışlarının toplanarak hesaplanan milli gelir yöntemidir.

Üretim yöntemi ile milli gelir iki şekilde hesaplanmaktadır. Birinci yöntemde mal ve hizmetlerin parasal değerleri hesaplanır. İkinci yöntemde ise katma değer hesaplanır.

Katma Değer Nedir? Üretim aşaması sonundaki değer- üretim başındaki değer

Örneğin; ekmek üretiminde buğdaydan ekmek üretime kadar olan süreçte; buğday 10 TL olsun, un haline getirlmiş hali 12 tl olsun ekmek olarak satılması 15 TL olsun. Burada Katma değer 15 dür(10+2+3).

Çıktı boşluğu nedir? Potansiyel milli gelir- Cari milli gelir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir