Monopson Nedir?

Monopson Nedir? Çok sayıda satıcının karşısında tek alıcı demektir. Monopson  piyasa özellikleri;

  • Tek alıcının olduğu piyasa monopsondur.
  • Faktör arz eğrisi aynı zamanda piyasa arz eğrisidir.
  • Firmalar, ürün ve faktörün fiyatını etkileme gücüne sahiptirler.
  • Aynı Faktörü satın alan firmalar az sayıda ise oligopson, çok sayıda ise Monopsonlu rekabet piyasası geçerlidir.

Monopsona örnek olarak tarım kooperatifleri verilebilir. Kooperatif tek alıcı ise monopson ortaya çıkar. Monopson’a “alıcı tekeli” de denmektedir.

Monopson Gücü Nedir? alıcının malın piyasa fiyatını etkileme gücüdür. Malı tam rekabete göre daha az bedel ödeyerek temin eder. Marjinal gelir ile marjinal harcaması eşit olana kadar mal almaya devam eder.

Marjinal Ürün Değeri Nedir? Bir malın son birimini elde ettiği almaktan dolayı elde ettiği geliri gösterir.

Marjinal Harcama Nedir? Satın alınan malın son biriminin firmaya maliyetidir.

Monopson piyasanın arz eğrisi ortalama harcama eğrisidir. Pozitif eğimli arz eğrisi, marjinal harcama eğrisinin onun üstünde olması gerektiğini gösterir.

Monopsoncu bir maldan az almak isterse birim başına düşük, çok almak isterse birim başına yüksek fiyat ödemek zorundadır.

Monopson Grafiği
Monopson Grafiği – Marjinal harcama(MRC) eğrisi

Şekilde monopson firmasının dengesi gösterilmiştir. MRP(Marjinal Değer) eğrisi firmanın sattığı mala yönelik talep doğrusudur. Firmanın toplam gelirindeki değişmeyi de ifade eder. Negatif eğimli olmasının sebebi, daha fazla satmak istediğinde fiyatı düşürmek zorunda olmasındandır.

Firmanın piyasadan daha fazla mal almak için her seferinde daha yüksek bir fiyat ödemek zorunda olduğundan pozitif eğimlidir.

S: oratalama harcama eğrisini temsil etmektedir.

Monopson Sömürüsü Nedir? Firma monopson olmasından dolayı piyasa fiyatının altın bir malı satın almasıdır.

Monopson firma ne kadar işçi çalıştıracağına karar verirken marjinal faktör maliyetine(MRC), ne kadar ücret ödeyeceğine karar verirken ortalama girdi maliyetine(S) bakar. 

3 Yorumlar

  1. Bir sorum olacak;
    Birleşik Devletler’de ordu askerlerinin tek yasal işvereni federal hükümettir. Eğer hükümet monopsonistik konumu hakkındaki bilgisini kullanırsa, kaç askerin işe alınacağını belirlerken hangi kriterleri uygular? Eğer zorunlu bir tasarı yapılırsa ne olur?

  2. Monopsoncu bir maldan az almak isterse birim başına düşük, çok almak isterse birim başına yüksek fiyat ödemek zorundadır. ifadesi rasyonel bir alıcı için ters değil mi? Çok almak isterse birim başına düşük az almak isterse birim başına fazla fiyat ödemesi gerekmez mi?

    • Merhaba, bir yanlışlık yok. Tarım sektörü üzerinden örnek verirsek; birlikler (kooperatifler) piyasadan daha fazla tarım ürünü almak isterse, üretici talep ürünü için fiyatı artırır. İyi çalışmalar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir