Finansal Piyasalar ve Finansal Araçlar

Fon fazlası olan ekonomik birimlerle fon açığı olan ekonomik birimlerin karşı karşıya geldiği piyasaya finansal piyasa denir. bu piyasada harcamaları gelirin i aşan ekonomik birimlere “Fon Talep Edenler” denirken, harcamaları gelirinden daha düşük olan  ekonomik birimlere “Fon Arz Edenler” denir.

Finansal Piyasada fon transferi menkul kıymet aracılığıyla gerçekleşmektedir.

Menkul Kıymet: Borç alan kişinin gelecekteki geliri ya da varlıkları üzerinde alacak hakkı doğuran finansal araçlardır.

Finansal piyasa 4 önemli fonksiyon görevini üslenir. Bu piyasada fon transferine aracılık ederler, riskin azalmasına yardımcı olurlar, Likiditenin artmasını sağlarken aynı zamanda piyasada enformasyon sağlarlar.

Finansal Piyasaların Yapısı

  1. Borç ve Ortaklık Piyasası: Borç piyasası, borçlanan kesimin borçlanma aracını elinde bulunduran kişi ya da kuruma belirli bir tarihe yani vadeye kadar belirli aralıklarla faiz ödemesi yaptığı ve vade sonunda anaparanın geri ödeneceğini gösteren borç araçlarının kullanıldığı piyasadır. Ortaklık piyasası ise Üzerinde herhangi bir vade bulunmayan ancak uzun vadeli kabul edilen ortaklık araçlarını işlem gördüğü piyasadır. Ortaklık aracı elinde bulunduran kişiye belli dönemlerde kar payı ödenmesine imkan tanıyan araçlardır. Örnek, hisse senedi
  2. Birincil ve İkincil Piyasalar: Birincil Piyasa, Bir menkul kıymetin ilk alıcılarına satıldığı piyasalara birincil piyasa denir. İkincil piyasa, daha önce çıkarılmış menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalardır. Örnek, BIST-Bono Piyasası
  3. Borsa ve Tezgah Üstü Piyasalar: Borsa, Menkul kıymet alıcı ve satıcıları ya da bunların brokerlerının alım-satım işlemlerini gerçekleştirdikleri bu amaçla düzenlenmiş fiziki mekanlardır. TCMB açık piyasası, TCMB interbank – Tahvil- Bon piyasası, BIST pay senetleri piyasası, İstanbul altın borsası ülkemizdeki borsa örnekleridir. Tezgah üstü Piyasa: Borsa dışında menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalardır. Bankalar arası TL, Repo, Tahvil  ve döviz piyasası, Serbest Altın ve Serbest Döviz Piyasası tezgah üstü piyasalara örnektir.
  4. Spot ve Vadeli Piyasalar: Spot piyasası; menkul kıymetlerin satışında teslim ve ödemenin hemen yapıldığı piyasalardır.  Vadeli piyasalar: menkul kıymetlerin gelecekteki bir tarihte bugün anlaşılan fiyat üzerinden alınıp satıldığı piyasalardır.
  5. Para ve Sermaye Piyasaları: Para Piyasası, vadesi 1 yıldan kısa olan menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalardır.

Para Piyasasının Araçları

  • Hazine bonosu
  • Finansman bonosu
  • Banka bonosu
  • Banka garantili bonolor
  • Varlığa dayalı menkul kıymetler
  • yatırım fonları
  • Repo ve ters repo

Sermaye Piyasası

Bir yıldan uzun vadeli menkul kıymetlerin alınıp satıldığı piyasalardır. Araçları;

  • Devlet tahvili
  • Hisse senedi
  • özel sektör tahvili
  • Kar zarar ortaklığı belgesi
  • Katılma intifa senedi
  • Gelir Ortaklığı Senedi
  • Yabancı Tahvil Eurobondlar

Borçlanma Türleri

Basit Kredi: vade bitiminde anapara ve faiz ödemesinin gerçekleştirildiği kredi işlemidir. (Ticari Krediler)

Sabit Ödemeli Kredi: Vade sonuna kadar anapara ve faizin eşit taksitlerle ödendiği kredidir.

Kupon Ödemeli Tahvil: Vade boyunca belirli periyodlarla faiz ödemesinin yapıldığı vade sonunda anaparanın geri ödendiği borçlanma işlemidir.

İskontolu Tahvil: üzerinde bir kupon bulunmayan ve yazılı değerindeen daha düşük bir fiatla satılan vade sonunda üzerindeki yazılı değerin ödendiği borçlanma araçlarıdır.

About Editör

Yazılara yorum yaparak sorularınızı sorabilir, istek ve önerilerinizi dile getirebilirsiniz.

Check Also

Para Politikası Araçları

Açık Piyasa İşlemeleri; Merkez Bankası aracılığıyla piyasadaki para miktarını değiştirmeye yönelik para politikasıdır. Merkez Bankası …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir