Tarımda ekonomik ve sosyal amaçlı örgütler ve meslek örgütleri

Tarım ekonomisi alanında yazılarımıza tarımda örgütlenme ve kooperatifçilik ders notuyla devam ediyoruz.Bu kapsamda yayınladığımız ilk yazımızda tarım sektöründe örgüt ve örgütlenmenin özelliklerinden ve faydalarından bahsettik.2. yazımızda ise tarımda ekonomik ve sosyal amaçlı örgütler ile tarımda meslek örgütlerinden ana hatlarıyla bahsedeceğiz.İlk yazımızın ve devamındaki yazının linkini yazımızın sonunda bulabilirsiniz.

Tarımda örgütlenme;

Ekonomik ve sosyal amaçlı örgütler,

Mesleki örgütler,

Kurumsal örgütlenme,

Gönüllü kuruluşlar olmak üzere dört grupta incelenir

                     Örgütlenme Şeması

1.Ekonomik ve Sosyal Amaçlı Örgütler 2. Mesleki Örgütler 3. Kurumsal Örgütlenme 4.Gönüllü Kuruluşlar
Kooperatifler Ziraat Odaları Birliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Dernekler
Üretici birlikleri Ziraat Mühendisleri Odası Orman ve Su

Bakanlığı ???

Vakıflar
Yetiştirme birlikleri Toprak Mahsulleri Ofisi TEMA
Sulama birlikleri Çaykur Türkiye Kalkınma Vakfı
Köye hizmet götürme birlikleri DSİ Önder Çiftçi Derneği

1.Ekonomik ve Sosyal Amaçlı Örgütler

Kooperatifler;  İnsanların tek başlarına yapamayacakları veya tek başlarına yaptıkları zaman birlikte yapmaya göre daha iyi netice alamayacakları işleri başarmak üzere, gönüllü olarak ekonomik güçlerini bir araya getirdiği örgütlenme şeklidir.

Sulama birlikleri; daha önce DSİ tarafından işletilen tesisleri devralmışlardır. 6172 Sayılı Sulama Birlikleri Kanunu’na göre faaliyette bulunurlar.

Köye hizmet götürme birlikleri; genellikle köylerin kırsal kalkınmasını amaçlayan kuruluşlardır. Tam anlamıyla demokratik örgütlenme yapısına sahip değillerdir.

Islah amaçlı birlikler; hayvan ıslahı kanununa göre Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde kurulan bir birliklerdir. Bu birliklerin çalışmaları arasında yeni doğan buzağıların küpelenmesi, damızlık kaydının tutulması ve yayım çalışmalarının yapılması sıralanabilir.

Üretici birlikleri; 5200 sayılı kanuna göre faaliyet göstermektedirler. Amaçları;

  • Üretimi talebe göre planlamak,
  • Ürün kalitesini iyileştirmek,
  • Ürünün ulusal ve uluslar arası pazarda rekabet gücünü artırmak,
  • Kendi mülkiyetine almamak üzere pazara ürün sunmak olarak sıralayabiliriz.

Üretici birlikleri;

  • Su ürünleri birlikleri
  • Organik ürün yetiştiricileri birlikleri,
  • Bitkisel üretim ile ilgili birlikler,
  • Hayvansal üretim ile ilgili birlikler olmak üzere 4 gruba ayrılmaktadırlar.

Ziraat odalarına kayıtlı 10 kişi bir araya gelip üretici birliği kurulabilmektedir.

Üretici birliklerinden aynı ürün veya ürün grubunda faaliyet gösteren en az 7 birlik bir araya gelerek

“ Merkez Birlikleri”ni kurabilmektedir.

Üretici birliklerinin görevleri;

  • Piyasa araştırması yapmak ve/veya yaptırmak,
  • Üyelerin ürünlerine pazar bulmak,
  • Ürünlerin pazara arzını düzenlemek,
  • Üretim tekniği, hasat, paketleme, depolama gibi teknik hizmetler vermek,
  • Çevreye uyumlu üretim tekniklerinin yaygınlaşmasına çalışmak,
  • Üyeleri için ürün depolamaya yardımcı olmak,
  • Eğitim, yayım ve danışmanlık hizmetleri vermek,
  • Girdi temininde yönlendirici yardımda bulunmak,
  • Ürünlerle ilgili her türlü kaydı tutmak olarak sıralayabiliriz.

Merkez Birliklerinin Görevleri;

  • Faaliyette bulunan ürün veya ürün grubuyla ilgili ulusal düzeydeki ürün planlaması yapmak ve pazarlamaya ilişkin uyumun sağlanması
  • Üyelerin faaliyetlerini izlemek, desteklemek ve değerlendirmek
  • Üyeleri yurt içi ve yurt dışında temsil etmek
  • Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin çalışmalarına katılmak ve danışma kuruluna temsilci göndermek
  1. Meslek Örgütleri

Ziraat odasının görevleri;

  • Çiftçi kayıtlarını tutmak,
  • Kayıtlı üyelere girdi temin etmek, dağıtmak,
  • Kamu kurum ve kuruluşlarına önerilerde bulunmak,
  • Örnek tarım kuruluşları (müze, laboratuar…)kurmak,
  • Sosyal amaçlı faaliyetlerde(sulama…) bulunmak olarak sıralayabiliriz.

Üst kuruluş olan Türk Ziraat Odaları Birliği’nin görevleri;

  • Tarım politikasının ülke menfaatine uygunluğu için çalışmak,
  • Tarımla ilgili görüş bildirmek,
  • Rapor hazırlamak,
  • Çiftçi haklarını korumak,
  • Çiftçilerin ekonomik ve sosyal yönden gelişimini sağlamak,
  • Tarımla ilgili kanun teklifi konularında çalışma yapmak şeklinde sıralayabiliriz.

Tarımda Örgütlenme ve Kooperatifçilik alanında;

ilk yazımız için tıklayınız.

Bir sonraki yazımız kooperatifçilik,kooperarifçilik ilkeleri ve mevzuatı için tıklayınız.

 

About Seda Bozdağ

Ankara Üniversitesi-Tarım Ekonomisi ve Anadolu Üniversitesi-Kamu Yönetimi

Check Also

Kooperatifçilik ve Kooperatifçilik İlkeleri

Tarım ekonomisi alanında yazılarımıza tarımda örgütlenme ve kooperatifçilik ders notuyla devam ediyoruz.İlk yazımızda tarım sektöründe örgüt …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir