Tarımda Örgütlenme Ve Kooperatifçilik

Tarım ekonomisi alanında yazılarımıza tarımda örgütlenme ve kooperatifçilik ders notuyla devam ediyoruz.Bu ders notlarımızda tarım sektöründe örgüt ve örgütlenmenin özelliklerinden ve faydalarından,tarımda ekonomik ve sosyal amaçlı örgütler ile tarımda meslek örgütlerinden ana hatlarıyla bahsedeceğiz.Ardından kooperatifçilik ve Türkiye’de kooperatifleşme,kooperatifçilik ilkeleri ve kooperatifçilik mevzuatı ile kooperatiflerde üst örgütlenmeleri inceleyeceğiz.Son olarak da tarım kooperatifi ne zaman kurulur ve tarım kooperatiflerinin sınıflandırılması ve tarımsal kooperatif çeşitlerini inceleyerek Tarımsal Kooperatifçilik ile ilgili notlarımızı tamamlamış olacağız.

TARIMDA ÖRGÜTLENME VE KOOPERATİFÇİLİK

Temel kavramlar

Örgüt: ortak bir amaç ya da eylemi gerçekleştirmek için bir araya gelmiş kişilerin ya da kurumların oluşturduğu birliğe örgüt denir.

Örgütlenme: İki ya da daha fazla kişinin ortak bir amacı gerçekleştirmek için, gönüllülük esasında, etkinliklerini ve güçlerini bir araya getirmesidir.

  • Tek başına hak aramak, kamuoyu oluşturmak zordur. Bu nedenle örgütlenmek oldukça önemlidir.
  • Hak aramak, kamuoyu oluşturmak, taleplerimizi dinletmek ve yürütmeye sesimizi duyurmak için örgütlenmek önem arz etmektedir.
  • Yürütme açısından da örgütlenmek önemlidir. Tek tek kişilerle iletişim kurmak yerine örgüt temsilcileriyle iletişim kurulur, bireylere örgütler üzerinden ulaşmak daha kolaydır.
  • Gelişmemiş ülkelerde örgütlenme tehdit olarak görülmektedir. Bu nedenle yürütme örgütlerde etkin olabilmek için müdahale etmeye çalışır, yönetime kendilerine yakın kimseler sokulur. İşte bu noktada otonom-bağımsız örgütler oldukça büyük önem taşımaktadır.
  • Demokratik kitle örgütleri, sivil toplum kuruluşları yasalar çerçevesinde bir araya gelmenin gücüyle hak arayacaklar, yürütmenin yanlış uygulamalarını, kendi sorunlarını ve bu yanlış uygulamalar yerine yapılması gerekenleri ve sorunların çözümü için gerekenleri dile getireceklerdir.

Örgütlerin özellikleri

  • Üyelerin ortak çıkarları vardır. Üyeleri bir araya getiren sebepler ortak olmalıdır, farklı istekler olursa çatışma olur. Bu ortak çıkarlar homojen olmalıdır.
  • Üyelerde ortak çıkarları gerçekleştirme isteği olmalıdır. Sivil toplum kuruluşlarının (STK)/ demokratik kitle örgütlerinin (DKÖ) başarılı olamamalarının en önemli nedeni aktif üye sayısının yetersizliğidir. Kâğıt üzerinde çok sayıda üye bulunmaktadır, etkinliklere katılım ise oldukça azdır. Geniş üye yelpazesini harekete geçirebilmek oldukça önemlidir.
  • Üyelerin örgüte bağlılığı bir diğer önemli unsurdur. Örgüt aleyhine tutumlar sergilenmemelidir.
  • Üyelerin bir örgüte bağlılığı beklentilerinin karşılanmasıyla ilişkilidir. Özellikle ekonomik beklentilerin karşılanması önemlidir. Kooperatiflerde bu durum daha da fazla önem arz etmektedir.
  • Bir örgütte iyi bir yönetim yapısının olması ve bu yönetimin beklentilere cevap vermesi oldukça önemlidir.
  • Üyelerin etik ve ahlaki davranışlara uygun hareket etmesi gerekir. Faaliyetlere katılma, aidat yatırma, genel kurulda oy kullanma ve aleyhte çalışma yapmama gibi..
  • Üyeler de yöneticiler kadar üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirmelidir.
  • Çalışmaları yasal, etik ve ahlaki çerçevede yürütmek gerekir. Aksi takdirde yapılan bir yanlış sadece mevcut örgütü değil diğer örgütleri de etkiler ve toplumda örgütlere karşı önyargı oluşur ve örgütler karşılık bulamamaya başlar, işlevselliklerini yitirirler.
  • Örgütlerin üyeleriyle birlikte karar alma mekanizmaları vardır. Bu mekanizmaların en önemlisi “Genel                kurul”dur. Genel kurulda;
  • Yönetim kurulu ve denetim kurulu seçilir.
  • Örgütün bir yıllık faaliyetleri ibraz edilir.
  • Katılan her üyenin(delegenin) bir oy hakkı vardır.

Örgütlerde; uyumlu hareket etmek, birlikte karar vermek önemlidir. Genel kurulda tartışarak, görüş bildirerek ortak noktalara varılır.

Gelişmiş ülkelerde; sesini duyurmak ve katılımcılığı artırmak için örgütlenme çok önem verilmektedir.

Tarım kesimi çeşitli dezavantajlara sahip olduğu için örgütlenmeye en muhtaç kesimdir. Bu dezavantajlar;

  • Topraksız çiftçilerin olması,
  • Tarım işletmelerinin yapısal sorunları,
  • Tarım işletmelerinin sermayesinin yetersizliği,
  • Pazar organizasyonunun yetersizliği,
  • İşgücü fazlalığı,
  • Doğaya bağlılık,
  • Sosyal güvenliğin yetersizliği,
  • Tarım tekniklerinin yetersizliği,
  • Üreticilerin tarım politikasının belirlenmesinde, fiyat oluşumunda yeterince etkili olamaması..

Bu dezavantajların giderilmesinde; insanların yeterli örgütlenmemesi ve mevcut örgütlerin yeterince etkili olamamasıyla da bağlantılıdır.

Tarımda örgütlenmenin faydaları

  • Üretimin artırılması,
  • Üretimin kalitesinin yükseltilmesi,
  • Yaşam standartlarının artması,
  • Modern üretim tekniklerinin uygulanması,
  • Tarım politikalarının gerçekçi bir şekilde saptanması ve uygulanması,
  • Ürün maliyetlerinin düşmesi,
  • Teknolojiyi düşük maliyetle be yeterince kullanabilmesi,
  • Pazarda rekabet gücü kazanılması,
  • Tarım işletmelerinin verimli ve karlı bir şekilde işletilmesi,
  • Küçük işletmelerin haklarının korunabilmesi,
  • Yeniliklerin daha fazla yaygınlaştırılması,
  • Ülkede demokrasi ve örgütlenme bilinci oluşması,
  • Kırsal kesimin ülke ekonomisine katkıda bulunabilmesi,
  • Ülkelerin kalkınma sürecine daha fazla destek verebilmesi,
  • İnsanların birlikte hareket ederek hak arayışlarının gelişmesi sağlanır.

Tarımda örgütlenme;

Ekonomik ve sosyal amaçlı örgütler,

Mesleki örgütler,

Kurumsal örgütlenme,

Gönüllü kuruluşlar olmak üzere dört grupta incelenir.

Bir sonraki yazımızda yukarıda bahsi geçen tarımda mesleki örgütler, kurumsal örgütlenme, gönüllü kuruluşlar ile tarımda ekonomik ve sosyal amaçlı örgütleri ele alacağız. Okumak için lütfen tıklayınız.

About Seda Bozdağ

Ankara Üniversitesi-Tarım Ekonomisi ve Anadolu Üniversitesi-Kamu Yönetimi

Check Also

Kooperatifçilik ve Kooperatifçilik İlkeleri

Tarım ekonomisi alanında yazılarımıza tarımda örgütlenme ve kooperatifçilik ders notuyla devam ediyoruz.İlk yazımızda tarım sektöründe örgüt …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir