Kıymetli Evrak Hukukuna Giriş ve Kambiyo Senetleri

Hak ile senedin birbirinden ayrı olarak devredilemediği ve hakkın senetten ayrı olarak ileri sürülemediği evraklardır. Sınırlı sayıda düzenlenmiştir. Ağırlaştırılmış şekil şartlarına tabidir. Soyutluk ve sebebe bağlılık ilkesi geçerlidir.

Türleri

Alacak Senetleri: Polıçe, çek, bono, tahvil.

Ortaklık Hakkı Veren Senetler: Anonim ve Paylı Komandit şirketlerde pay senetleri ve ilmühaberler.

Eşya Hukuku Senetleri: Makbuz senedi, varant, ( Rehin belgesi) , konşimento (Deniz taşımacılığında, bir malın gemiye teslim edildiğini gösteren belge), ipotekli borç senedi, irat senedi, rehinli tahvilat.

İpotekli borç senedi, Rehinli tahvilat ve İrat senedi Medeni Kanunda Düzenlenmiştir.

Katılma Senetleri: İntifa senetleri, tahvil, kupon, talon

Kurucu Nitelikli Kıymetli Evrak: Hakkın senedin düzenlenmesiyle ortaya çıktığı türdür. (Çek bono poliçe)

Bildirici Nitelikli Kıymetli Evrak: Daha önce var olan hakkı gösteren kıymetli evrak. (Pay senetleri, irat senetleri, ipotekli borç senetleri)

Soyut (Mücerret) Kıymetli Evraklar: Senetle senedin düzenlenmesine neden olan hukuki ilişki arasında bir bağın bulunmadığı senetlerdir. Senedi doğuran hukuki ilişkideki sakatlıklar senedi etkilemez. (Çek, Bono, Poliçe)

Sebebe Bağlı (illi) Kıymetli Evrak: Senet ile senedin düzenlenmesine neden olan hukuki ilişki arasında bir bağın bulunduğu senetlerdir. Senedi doğuran hukuki ilişkideki sakatlıklar senedin geçerliliğini etkiler. ( Pay senedi, taşıma senedi, sigorta poliçesi, makbuz senedi, varant)

Nama Yazılı Kıymetli Evraklar: Belli bir kişinin adının yazılı olduğu türdür. alacağın devri + teslim ile devredilir.

Not: Emre yazılı bir senedin, nama yazılı hale getirilebilmesi için senet üzerine, düzenleyen tarafından; “menfi emre kaydı” yazılmalıdır. Bir başka ifadeyle, senet üzerine “ciro edilemez, emre yazılı değildir” gibi kayıtlar yazılmalıdır.

Nama Yazılı Düzenlenemeyecek Kıymetli Evraklar: Banka bonoları / Banka Garantili bonolar/ Finansman bonoları

Emre Yazılı Kıymetli Evrak: Senedin ilk alacaklısının adının yazılı olmak?birlikte ayrıca onun emrine kaydı taşıyan (ya da bazı hallerde bu kayıt var sayılan) senettir. Bono, poliçe ve çekte bu kayıt var sayılır. Dolayısıyla başka bir şekil verilmiş (nama ya da hamiline) değilse kanunen emre yazılı senet olarak kabul edilir. Emre yazılı senetler, ciro+ teslim ile devredilebilir.

Emre Düzenlenemeyecek Kıymetli Evraklar

  • Pay senetleri
  • ipotekli borç senetleri
  • İrat senetleri
  • Rehinli tahvil
  • Katılma İntifa senetleri

Hamile Yazılı Kıymetli Evrak: Senedi taşıyan kişinin hak sahibi sayıldığı türdür. Teslim ile devredilir. Hamiline Düzenlenemeyecek Kıymetli Evraklar; Makbuz senedi, Varant, Poliçe, Bono

NOT: Nama ve emre yazılı senetler, ancak tüm hak sahiplerinin onayı ile hamiline hale gelir.Hamiline yazılı senetlerin nama ve emre dönüştürülmesinde de aynı kural geçerlidir.

Kambiyo Senetleri

Özellikleri

  • Kanunen emre yazılıdır.
  • Ağırlaştırılmış şekil şartlarına tabidir.
  • Faiz öngörülebilir. (Sadece Görüldüğünde ödeme vadeli ve Görüldüğünden belli bir gün sonra ödeme vadeli poliçelerde yapılabilir.)
  • Düzenleyen tarafından el ile imzalanmış olmalıdır. (Islak imza)
  • Düzenleyenin tam ehliyetli olması gerekir. Tam ehliyetsizler ve sınırlı ehliyetsizlerin yerine yasal temsilcileri kambiyo taahhüdü bulunabilir. Sınırlı ehliyetliler ise yasal danışmanın oyu ile düzenleyebilir.
  • Kurucu niteliğe sahiptir.
  • Senette imzası bulunanların sorumluluğu müteselsildir.
  • Ticari mümessil kambiyo taahhüdünde bulunabilir.
  • Ticari vekil özel olarak yetkilendirilmedikçe kambiyo taahhüdünde bulunamaz.
  • Yetkisi olmaksızın bir kimse adına kambiyo taahhüdünde bulunan kimse bizzat kendisi sorumludur.
  • Yetkisiz temsilcinin düzenlediği senetten dolayı Ödeme yapması ona ayrıcalık hakkı kazandırmaz. Halef olma hakkı vermez.

About Editör

Yazılara yorum yaparak sorularınızı sorabilir, istek ve önerilerinizi dile getirebilirsiniz.

Check Also

Temerrüt Faizi Nedir?

Temerrüt faizi, bir borcun vadesinde yerine getirilmemesi durumunda istenen faizdir. Gecikme faizi de denilmektedir. Temerrüt …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir