Kollektif-Adi- Komandit Şirketleri Nedir? Ayrım ve Özellikleri Nelerdir?

Kollektif Şirket Tanımı, Kurluşu ve Özellikleri; Kollektif şirket Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiştir. Tüzel kişliği vardır. Davacı/Davalı olabilir. İflası istenebilir. Tacir sıfatı şirkete aittir. En az 2 gerçek kişi ile kurulur.

Kuruluş Şekli

Şirketin kuruluşu şekle tabidir. Sözleşme yazılı şekilde yapılır. Sözleşme notere onaylatılır. Onaylatılan sözleşme 15 gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline tescil edilir. Şirket sözleşmesinde eksiklik bulunması halinde adi şirket hükümleri uygulanır. Aşağıdaki hususlar şirket sözleşmesine yazılmalıdır:

  • Ortakların adları, soyadları, yerleşim yerleri ve vatandaşlıkları
  • Şirketin kollektif olduğu
  • Şirketin ticaret unvanı ve merkezi
  • Sermayenin türü, niteliği ve miktarı
  • Şirketi temsile yetkili kişilerin bilgileri

Emek dahil her şey sermaye olarak getirilebilir. Ortaklar şirket borçlarından dolayı Sınırsız, Müteselsilen ve 2.dereceden sorumludur. Kural olarak bütün ortakların yönetim hakkı vardır. Ancak aksi kararlaştırılarak, yönetim hakkı ortaklardan bir vaya birkaçına verilebileceği gibi ortak olmayan birine de bırakılabilir.

Yönetim yetkisi sözleşmeyle verilmişse geri alınması ancak sözleşme değişikliği ve oybirliği ile yapılır. Oybirliği sağlanamazsa haklı sebeplerin varlığı halinde yönetim yetkisinin kaldırılması hakimden istenebilir. Yönetim yetkisi sözleşme ile sonradan ortaklar kararı ile verilmişse ortakların çoğunluğunun kararı ile yetki kaldırılabilir Yöneticilerin şirket işlerini görürken işledikleri haksız fiillerden şirket sorumludur. Her ortağın bir oy hakkı vardır.

Şirketi temsile kimlerin yetkili olacağı şirket sözleşmesinde belirtilmelidir. Ayrıca bu kişilerin birlikte mi tek başına mı temsil yetkisine sahip olduğu da belirtilmiş olmalıdır. Temsilcilerin yetkileri, şube işleri ile ve birlikte temsil olarak sınırlandırılabilir. Sınırlama ticaret siciline tescil ve ilan edilmişse herkesin bildiği kabul edilir.

Sadece yönetici ortakların itiraz hakkı yazdı;. Olağanüstü işlemlerde hiçbir ortağın itiraz hakkı yoktur. Şirket sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin ilişkin kararlar oybirliği ile; diğer kararlar ise aksine hüküm yoksa ortakların çoğunluğu ile alınır.

Yönetici ortaklar, şirketin faaliyet dönemi sonunda, kanun hükümlerine uygun finansal tablolar hazırlarlar, imzalar ve ortaklar genel kurulunun onayına sunar. Finansal tablolar ortakların çoğunluğunun onayı ile kesinleşir.

Ticaret unvanı kullanmak zorunludur. Unvan, Ortaklardan en az birinin ad-soyad ve şirket türünün yazılmasıyla oluşur. “Ahmet Kevgir Kollektif Şirketi” gibi. Her ortak rekabet yasağı hükümlerine tabidir. Ancak bu hüküm emredici değildir. Yani aksi kararlaştırılabilir.

Rekabet Yasağı Halleri

  • Ortak kendi şirketinin fiilen uğraştığı bir işi kendi adına yapamaz.
  • Ortak kendi şirketinin fiilen uğraştığı bir işi başkası adına yapamaz.
  • Ortak kendi şirketinin fiilen uğraştığı bir işle aynı işi yapan başka bir şirkete sınırsız sorumlu ortak olamaz.

Rekabet Yasağının Yaptırımı

  • Tazminat
  • Yapılan işlerin şirket adına yapılmış sayılması
  • Ortağın ihraç edilmesi
  • Ortaklığın feshinin istenmesi

Rekabet Yasağına ilişkin talepler, ihlalin öğrenilmesinden itibaren 3 AY, her halde işlemin yapılmasından itibaren 1 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Her ortağın denetim hakkı vardır.

Ortaklar Arası Değişim

Yeni bir ortak alınması, bütün ortakların rızasına bağlıdır. Sözleşmede hüküm varsa her ortak dilediği zaman ortaklıktan çıkabilir. Sözleşmede hüküm yoksa oybirliği gerekir.

Ortaklıktan Çıkarılma:

  • Ortağın iflası
  • Ortağın kişisel alacaklısının şirketin feshini istemesi
  • Belirsiz süreli şirketlerde ortağın şirketin feshini istemesi
  • Haklı sebep
  • Ortağın kişisel alacaklısının şirketin süresinin uzatılmasına itiraz etmesi

Ortağın Ölümü: Kural olarak ölüm şirketin sona ermesine neden olur. Ancak; ortaklar bunun aksini düzenleyebilir. Bu durumda mirasçıların durumuna bakılır. Sözleşmede Hüküm Yoksa; şirket sözleşmesinde ölen ortağın mirasçılarıyla devam edeceğine ilişkin hüküm yoksa, diğer ortakların oybirliği ile verecekleri karar ile şirket mirasçılarla devam edebilir. Mirasçı devam etmek istemezse payı ödenerek ortaklıktan çıkarılabilir. Sözleşmede Hüküm Varsa;

Hüküm mirasçılarla devam edilmeyevek ise; Mirasçının payı verilir ve şirket diğer ortaklarla devam eder.

Hüküm mirasçılarla devam edilecek ise; şirketin ortaklar ve mirasçılar arasında kolektif şirket olarak devam edeceği konusunda hüküm varsa, mirasçılar devam edip etmemekte serbesttirler. Mirasçılar kararlarını 3 ay içinde vermek zorundadırlar. Bu süre içinde mirasçılar komanditer gibi sorumludurlar. Mirasçıların kararı devam etmek ise ortaklar bunu kabul etmek zorundadırlar. Ancak mirasçılar komanditer olarak devam etmek istiyorlarsa, ortaklar bu durumu kabul etmek zorunda değillerdir. Çünkü bu durum şirket türünün değiştirilmesi anlamına gelir. 3 AY içinde karar vermeyen mirasçılar kolektif ortak sıfatını alırlar.

İradi (Fesih)

  • Ortakların kararı (oybirliği)
  • Ortaklardan birinin 6 ay önceden yapacağı fesih ihbarı
  • Mahkeme kararı
  • Ortaklarden birinin kişisel alacaklısının fesih talebi

Kendiliğinden (İnfisah)

  • Amacın gerçekleşmesi
  • Amacın imkânsızlaşması
  • Sürenin sona ermesi
  • Şirketin iflası
  • Şirketin başka bir şirketle birleşmesi
  • Şirket sermayesinin tamamı veya 2/3’ünün azalması
  • Ortaklardan birinin ölmesi (aksi kararlaştırılabilir)
  • Ortaklardan birinin iflası, kısıtlanması veya tasfiyedeki payının haczedilmesi.

Şirketin sona ermesini ortaklar tescil ve ilan ettirmekle yükümlüdürler. İflas durumunda bu görev iflas memuruna aittir. Şirketi yönetmeye yetkili olanlar, sona ermiş şirket adına ve hesabına işlem yapamazlar. Tasfiye memuru; şirket sözleşmesiyle, ortakların oybirliği ile kararıyla ve mahkeme tarafından atanabilir. Tasfiye memuru ortaklar arasından veya üçüncü kişilerden olabilir. Atanan memur ortakların oybirliği ile azledilebilir. Oybirliği gerçekleşmezse ortaklardan biri mahkemeden haklı sebep göstererek memurun görevden alınmasını isteyebilir. .

Şirketi temsil yetkisi, tasfiye memurlarına aittir. Olağan işlem ve işlerle sınırlı olmak koşuluyla, sulha, feragate, kabule ve tahkime gidebilir.

Tasfiye memurunun görevini yaparken işlediği haksız fiillerden dolayı şirket de sorumludur. Tasfiye memuru ortaklar arasından seçilmiş ise ücret alamaz. Tasfiye memurlarına karşı zamanaşımı 5 yıldır.

Adi Şirket Tanımı, Kuruluşu, Özellikleri

Düzenlendiği kanun Borçlar Kanunudur. Tüzel kişiliği yoktur. İflası istenemez. Şirketin tüzel kişiliği olmadığından, tacir sıfatı ortaklara aittir. En az 2 gerçek veya tüzel kişi ile kurulur. Şirketin kuruluşu şekle tabi değildir. Emek dahil her şey sermaye olarak getirilebilir.

Şirketin tüzel kişiliği olmadığından, şirketin sorumluluğu yoktur. Bu durumda ortaklar birinci dereceden ve sınırsız olarak müteselsil sorumludurlar. Kural olarak bütün ortakların yönetim hakkı vardır. Ancak aksi kararlaştırılarak, yönetim hakkı ortaklardan bir vaya birkaçına verilebileceği gibi ortak olmayan birine de bırakılabilir. Her ortağın yönetim hakkı vardır. Sadece yönetici ortakların itiraz hakkı vardır. Olağanüstü işlemlerde itiraz hakkı yoktur. Kural olarak oybirliği alınır.

Kural olarak eşittir. Aksi kararlaştırılabilir. Kâra ilişkin düzenlemeler zarar içinde uygulanır. Sermaye olarak emek koyan ortağın zararlardan sorumsuz olacağına dair anlaşma yapılabilir. Ancak bu anlaşma sadece ortaklar arası iç ilişkide geçerlidir. Bir başka ifadeyle 3.kişilere karşı hüküm ifade etmez.

Şirketin tüzel kişiliği olmadığından kendine has bir ticaret unvanı da yoktur. Her ortak rekabet yasağı hükümlerine tabidir. Ancak bu hüküm emredici değildir. Yani aksi kararlaştırılabilir.

Yöneticilerin Hak ve Yükümlülükleri

Haklar:

a. Giderler ve Üstlenilen Borçlar: Yöneticiler şirket işleri için yaptığı masraflara veya yüklendiği barlara diğer ortakların katılmasını isteyebileceği gibi, bu görevini yaparken uğradığı zararları da diğer ortakların paylaşmasını isteyebilir.

b. Ücret: Kural olarak, yönetici ortak bu görevi karşılığında ücret isteyemez. Aksi düzenlenebilir.

Yükümlülükler

Özen Gösterme: Yönetici ortak/lar. idarecilik görevini yaparken, diğer ortaklara kendi kusuruyla sebebiyet verdiği ıararlan, tazmin etmekle yükümlüdür.

Bilanço Çıkarma ve İşlerin Denetlenmesine izin Verme: Yönetici ortaklar yılda en bir defa hesap vermek ve kazanç paylarını ortaklara ödemek zorundadır. Hesap devresinin uzatılmasına ilişkin anlaşma geçersizdir. Her ortağın denetim hakkı vardır.

Yeni Orta Girmesi: yeni bir ortak alınması, bütün ortakların rızasına bağlıdır. Sözleşmede hüküm varsa her ortak dilediği zaman ortaklıktan çıkabilir. Sözleşmede hüküm yoksa oybirliği gerekir. Haklı nedenlerin varlığı halinde (rekabet yasağının ihlali gibi) ortaklıktan çıkarmak mümkündür.

İradi (Fesih)

  • Ortakların kararı
  • Ortaklardan birinin 6 ay önceden yapacağı fesih ihbarı
  • Mahkeme kararı

Kendiliğinden (İnfisah)

  • Amacın gerçekleşmesi
  • Amacın İmkânsız hale gelmesi
  • Sürenin sona ermesi
  • Ortaklardan birinin ölmesi (aksi kararlaştırılabilir)
  • Ortaklardan birinin iflası, kısıtlanması veya tasfiyedekl payının haczedilmesi

Yöneticilerin hak ve yetkileri sona erer. Tasfiye tüm ortaklar tarafından yapılır. Ortaklar tasfiye işlerini yürütmesi ıçin tasfiye görevlisi atayabilir. Ortaklar bu konuda anlaşamazlar“ her bir ortak mahkemeden tasliye görevlisi atamasını talep edebilir. tasfiye görevlisinin ücreti ortaklar veya gerektiği hallerde hâkim tarafından belirlenir.

Adi şirkette ortakların kendi aralarında açacağı davalar beş yılda zamanaşımına uğrar.

Komandit Şirket Tanımı- Kuruluşu Özellikleri

Komandit şirketler Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiştir. Tüzel kişiliği vardır. Komandite şirketler davacı/davalı olabilir. İflası istenebilir. Tacir sıfatı şirkete aittir. En az 2 gerçek veya tüzel kişi tarafından kurulur. Komandite ortak gerçek kişi olmak zorundadır. Kollektif şirket hükümleri uygulanır. Emek dahil her şey sermaye olarak getirilebilir. Ancak, sadece komandite ortak emek, ticari itibar getirebilir. Komandite ortak 2. dereceden sınırsız, komanditer ortak 2. dereceden sınırlı sorumludur.

Komandite Ortak

Yönetim hakkı vardır. Oy hakkı, denetim hakkı, itiraz hakkı, rekabet yasağı, temsil yetkisi vardır. ticaret unvanına adı yazılmalıdır. Ortağın ölmesi durumunda şirketin fesih sebebidir.

Komanditer Ortak

Yönetim hakkı yoktur. Yönetim yetkisi kullanılırsa sınırsız sorumlu olur. Oy hakkı, olağan üstü İşlemler; Şirketin sözleşmesinin değiştirilmesi, tür değiştirme, birleşme, bölünme halleri, ortak alınması, çıkarılması işlemlerinde komanditer ortağın oyuna başvurmak zorunludur. Ancak bu durum onu sınırsız sorumlu hale getirmez ve yönetime katılmalarına neden olmaz. Denetim hakkı vardır.İtiraz hakkı ve rekabet yasağı yoktur. Temsil yetkisi yoktur; Ticari mümessil, ticari vekil gibi hareket ettiğini belirtmeksizin şirketi temsil ederse 3. kişilere karşı sınırsız sorumlu olur.

Adı unvanda kullanılmaz. Aksi halde 3. kişilere karşı sınırsız sorumlu olur. Şirketin fesih olmasına neden olmaz.

Sermaye olarak eşya (ayın) koymuşsa, eşyaya bir değer biçilir, biçilen değer ile eşyanın gerçek değeri arasında fark varsa, sorumluluğu fark miktarınca 3. kişilere karşı genişler. Ortaklığa koyduğu sermayeyi haksız kar sağlamak için geri çeken komanditer ortağın sorumluluğu genişler.

About Editör

Yazılara yorum yaparak sorularınızı sorabilir, istek ve önerilerinizi dile getirebilirsiniz.

Check Also

Temerrüt Faizi Nedir?

Temerrüt faizi, bir borcun vadesinde yerine getirilmemesi durumunda istenen faizdir. Gecikme faizi de denilmektedir. Temerrüt …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir