Ana Sayfa / Ticaret Hukuku / Tacir Nedir?

Tacir Nedir?

1. Gerçek Kişi Tacir

Bir ticari işletmeyi, kısmen dahi olsa, kendi adına ve hesabına işleten kişi tacirdir. bu tanımdan hareketle “gerçek kişi tacir” sıfatının kazanılması için ticari işletmenin varlığı ile Ticari işletmenin- kısmen dahi olsa- kendi adına işletilmesi gerekir. 

a. Tacir Yardımcıları

Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete,radyo televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumunu ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Yasal temsilci tarafından işletilen işletmenin tacir sıfatı temsil edilene aittir. kimi kanunlarca ticari işletme açma ve işletme hakkına sınırlamalar getirilmiş veya tamamen ortadan kaldırılmıştır. Fakat bu yasaklara rağmen bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişilerde tacir sayılmaktadır.

b. Tacir Gibi Sorumlu Olanlar

Yasal temsilciler, iradi temsilciler, imzasıyla işletmeyi borç altına sokmaya yetkili olanlar, işletmesi olmadığı halde varmış gibi iş yapanlar tacir gibi sorumlu olanlardır. Külfetlere katlanırlar fakat nimetlerinden yararlanamazlar.

2. Tüzel Kişi Tacir

Ticaret Şirketleri üç grupta toplanır;

Ticaret şirketleri: Ticaret şirketleri kollektif, adi komandit, anonim, sermayesi paylara bölünmüş komandit limited şirket ve kooperatiflerden ibarettir.

Amacına Ulaşmak için Bir Ticari İşletme İşleten Dernek ve Vakıflar: Kural olarak dernek ve vakıflar ticari işletme işletseler dahi tacir sıfatını kazanmazlar, ancak kamuya yararlı olmayan bir dernek veya vakıf ticari işletme işletiyorsa tacir sıfatını kazanır. Bir derneğin veya vakfın kamuya yararlı olup olmadığı Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.

Kamu Tüzel Kişileri Tarafından Kurulan Kurum ve Kuruluşlar: tacir kamu iktisadi teşekkülleridir.

3. Tacir Olmanın Sonuçları

Genel Sonuçlar

  • Ticari işletmeyi 15 gün içinde ticaret siciline tescil ettirmek
  • Ticaret unvanını kullanmak
  • Defter ve belge tutmak
  • Odalara kayıt yaptırmak
  • İflasa tabi olmak
  • Basiretli olmak
  • Ücret ve cezada indirim talep edememek
  • yapılan iş karşılığında fatura vermek
  • Yapılan iş karşılığında teyit mektubu vermek
  • Tacirin borçlarının ticari olması asıldır.

Özel sonuçlar

  • Satış ve trampalarda özel hükümler uygulanır.
  • Hapis hakkı doğar
  • Uyuşmazlıkları ticari defter ve belge ile kanıtlamak zorundadır.
  • Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar; noter aracılığıyla taahütlü mektupla, telgraf veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı e posta sistemi ile yapılır. Bu şekle uymak ispat şartlarıdır.

B. Tacir Yardımcıları

Tacirin kendi iradesi ile seçtiği, ticari işletmenin yönetimi, işletilmesi ve fiillerin yürütülmesi için tacire bağlı olarak veya bağımsız olarak faaliyet gösteren kişilere “tacir yardımcıları” denir.

  1. Tacire Bağlı yardımcılar: Borçlar kanununda düzenlenmiştir. Tacirin emir ve otoritesi altındadır. Rekabet yasağına tabidirler. Tacir sıfatları yoktur.

a. Ticari Temsilci (Ticari Mümessil)

En yetkili tacir yardımcısıdır. Atanması açık veya örtülü olabilir. Ticaret siciline tescili şarttır. Ancak tescilin yapılmamış olması, mümessil sıfatını etkilemez. Mümessilin tescili bildirici tescil niteliğindedir.

Yetki Kapsamı; iyi niyetli üçüncü kişilere karşı, işletme sahibi adına, işletmenin amacına giren her türlü işlemleri yapmaya yetkilidir.

Kanunen Sınırlandırılması;

  • Açıkça yetkilendirilmedikçe taşınmaz devredemez, sınırlı ayni hakla sınırlandırılamaz.
  • İşletme konusu dışında tacir adına iş yapamaz.
  • Ayrıca unvan seçemez işletmeyi devredemez, rehnedemez, ortak olamaz, işletmeye feshedemez.

İradi Olarak Sınırlandırma;

  • Ticari mümessilin temsil yetkisi, merkez ya da bir şube işleriyle sınırlandırılabilir.
  • Ayrıca birlikte imza kuralı ile birlikte sınırlama mümkündür.
  • bu iki sınırlama durumu, ticaret siciline tescil edilmedikçe, iyi niyetli 3. kişilere karşı hüküm doğurmaz.

Ticari Mümessilliği Sona erdiren Haller

  • İstifa
  • Azil
  • işletmenin devri
  • Tarafların iflası
  • işletmenin tasfiyesi
  • Ticari mümessilin ölümü kısıtlanması

b. Ticari Vekil

  • temsil yetkisi bulunmaz
  • işletmeyi yönetmek veya işletmenin bazı işlerini yürütmek için yetkilidir.
  • Kural olarak işletme dışında yetkisi bulunmaz
  • Ataması açık veya örtülü olabilir.
  • Ticaret siciline tescil gerekli değildir.
  • Genel yetkili ticari vekil, işletmenin olağan işlerini yapabilir.

Ticari Vekilin Özel Yetki gerektiren İşlemleri

  • kambiyo taahhüdünde bulunmak
  • Ödünç para vb almak
  • Kefil olmak
  • Kredi çekmek
  •  işletme konusu dışında iş yapmak
  • Ticaret unvanı seçmek
  • Ortaklık yapısını değiştirmek
  • dava açmak, açılmış davayı takip etmek
  • Taşınmaz alım satımı ve sınırlı aynı halka sınırlanması vb

Ticari vekilin sona ermesi ticari mümessil gibidir.

c. Pazarlamacı (Seyyar Tüccar Memuru)

  • Bu işi meslek edinmiştir.
  • İşletme dışında görevlidir.
  • Tacir adına, ticari işletmeyle ilgili işlerde aracılık eder.

Yükümlülükleri

  • Talimatlara uyma
  • Rekabet etmeme
  • Bilgi verme
  • İşverenin istemi üzerine işyerinde çalışma yükümlülüğü

Pazarlamacının Hakları

  • Ücret isteme hakkı
  • Tekel Hakkı
  • Harcamaları isteme hakkı
  • Hapis hakkı

Sona Ermesi

  • Sürenin bitmesi
  • Süresiz ise fesih bildirimi
  • Haklı sebeple fesih bildirimi
  • Ölüm

2. Tacire Bağlı Olmayan Yardımcılar

Konunun devamı için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz

Bağımsız Tacir Yardımcıları

Tacir Nedir? Videomuzu izleyebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir