Ticari İsimler- Ticaret Sicili- Ticari Defterler

Ticari İsimler

Ticaret unvanı kullanmak Türk Ticaret Kanunu ilgili madde gereğince, tacir olan herkese yüklenmiş bir külfettir. Ticari hayatta faaliyet gösteren her tacir, tacir sıfatını kazandıktan sonra 15 gün için ticaret unvanını seçip tescil ettirmek zorundadır. Tacirlerin unvanı isim soy isim ve zorunlu ek ve ihtiyari ekten oluşur.

Tüzel Kişi Tacirler için Ticaret Unvanı Şekilleri

Kollektif Şirket; Ortaklardan en az birinin adı soyadı

Adi Komandit Şirket; sınırsız ortaklardan en az birinin adı soyadı + şirketin türü

Anonim Şirket; Faaliyet konusu + şirketin türüdür. Gerçek kişi adı soyadı unvanda kullanılırsa şirket türünde kısaltma yapılamaz.

Limited Şirket; Faaliyet konusu + şirketin türüdür. Gerçek kişi adı soyadı unvanda kullanılırsa şirket türünde kısaltma yapılamaz.

Kooperatif; Faaliyet konusu + Kooperatif ibaresi

Dernek; Kamuya yararlı olmayan derneklerin ticaret unvanı derneğin adıdır. Derneğin adı kısaltılabilir ancak, ticaret unvanı olarak kullanıldığı yerlerde kısaltma yapılamaz. Kamuya yararlı derneklerde ise ticaret unvanı derneğin adının da bulunması koşuluyla ticari işletmenin unvanıdır.

Vakıf; Kamuya yararlı olmayan vakıfların ticaret unvanı vakfın adıdır. Vakfın adı kısaltılabilir ancak, ticaret unvanı olarak kullanıldığı yerlerde kısaltma yapılamaz. Kamuya yararlı vakıflarda ise ticaret unvanı derneğin adının da bulunması koşuluyla ticari işletmenin unvanıdır

Donatma İştiraki: Üçlü bir yapısı vardır; Donatanlardan birinin adı soyadı, geminin adı, şirketin türü

İşletme Adı

İşletme Adı

  • Kullanımı zorunlu değildir.
  • Kullanılıyorsa tescili zorunludur.
  • İşletmeyi gösterir.
  • Seçiminde serbest sistem esastır.
  • Tek başına devredilebilir.
Ticaret Ünvanı

  • Kullanımı zorunludur.
  • Tescili zorunludur.
  • Taciri gösterir.
  •  Seçiminde karma sistem esastır.
  • Tek başına devredilemez.

Marka

Bir işletmenin mal ve hizmetlerinin bir başka işletmenin mal veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlamak amacıyla kullanılan her türlü işarettir.Marka mutlak ve nispi nedenlere aykırı olmamalıdır.

Markanın Mutlak Ret Nedenleri

  • Herhangi bir ayırt edici gücü bulunmayan veya ticaret hayatında herkesin kullanımına açık tutulması gereken işaretlerin ya da halkı yanıltıcı, kamu düzenine, dini değerlere ve genel ahlaka aykırı düşen işaretler.
  • Daha önce tescil edilmiş veya tescil başvurusu yapılmış bir işaret ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler. (Bu sebep aynı zamanda nispi ret sebeplerinde de vardır.) Örneğin; “adidas” markasına çok benzer “abidas” marka olarak tescil edilemez.
  • Markanın esas unsurunu veya özel unsurunu oluşturan işaretler. Örneğin; bir kıyafet mağazası için “elbise” şeklinde bir marka olmaz.
  • Herhangi bir hizmet cinsini veya hizmete ait bir meslek grubunun adını içeren işaretler. Örneğin; “doktor” diye bir marka olmaz.
  • Herhangi bir malın doğal yapısından dolayı ortaya çıkan şekli içeren işaretler. Örneğin; bir lastik firması için lastiğin şekli marka olmaz.
  • Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar. Örneğin; ”Iğdır Muzu” marka olarak kullanılamaz.
  • Kamuyu ilgilendiren tarihi kültürel değerler bakımından halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği armalar, amblemler veya nişanlar içeren markalar. Örneğin; Boğaziçi Köprüsü ismi de, resmi de marka olarak kullanılamaz.
  • Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar. Örneğin; “Cami” ismi de resmi de marka olamaz.
  • Paris Sözleşmesi kapsamına giren ve yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş markalar. Örneğin; “UNESCO” marka olarak kullanılamaz.
  • Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar.

Nispi Ret Nedenleri

  • Tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı olan ve aynı mal veya hizmetleri kapsayan işaretler.
  • Tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer işaretler.
  • Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisinin, haklı bir gerekçe olmadan veya marka sahibinin izni olmadan. markanın kendi adına tescili için başvuruda bulunması.
  • Tescil için başvurusu yapılmış bir markanın, başkasına ait kişi ismi, fotoğraf, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması.
  • Tanınmış bir markanın başkası tarafından marka sahibinden izin alınmadan başka bir hizmette veya malda kullanılması.

Marka Türleri

Marka kullanmak isteyen işletme sahibi marka olmaya elverişli işaretinin tescilini talep etmelidir. Talep olmazsa tescil söz konusu olmaz. marka türleri; Hizmet markası, garanti markası, ortak markalar, bireysel (ferdi) markalar, ticaret markası.

Ticaret Sicili

Ticaret sicili, bir ticari işletmeye ait bilgilerin tutulmasına ve bu bilgilere ait ilişkilerin açıklanmasına hizmet eden müessesedir. Doğru tutulan ve üçüncü kişilere duyurulan sicil kayıtlarının asıl amacı aleniyeti sağlamaktır. Ticaret sicili, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın gözetimi ve denetiminde Ticaret ve Sanayi Odaları veya Ticaret Odaları bünyesinde kurulacak ticaret sicil müdürlüklerince tutulan resmi bir sicildir.

Ticaret sicili aleni sicillerdendir. Kayıtları herkes görebilir. Mevcut bir kaydın bilinmediği iddia edilmez.

Ticaret sicili teşkilatı, Ticaret Sicili Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odaları ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’ndan oluşur. TTK’ya göre ticaret sicil işleri  gümrük ve ticaret bakanlığının gözetim ve denetiminde Ticaret ve Sanayi odaları veya Ticaret odaları bünyesinde kurulacak Ticaret Sicili Müdürlüklerine bırakılmıştır.

Ticaret Sicili’ne tescil kural olarak, tacirin talebi üzerine yapılır. Ancak istisnai olarak ilgilinin talebi olmaksızın resmi bir makamın emriyle de tescil yapılabilir. Hangi hususların tescil edilmesi gerektiği veya tescilinin zorunlu olduğu kanun tarafından belirtilmiştir. Aynı zamanda tescil edilen hususların kanunda ve ilgili yönetmelikte aksine düzenlemesi yoksa Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilmesi de gerekir.

İlgilinin talebi olmaksızın tescil edilmesi gereken bir hususun re’sen tescil edilmesi için kanunda belirtilmiş olması gerekir.

Tescilin Türleri

Kurucu Tescil; tesciledilen bir hususun doğması, tescil işlemine bağlı ise burada “kurucu tescil” vardır.

Bildirici tescil; varlık kazanma tescilden öncedir.

Kural tescilin bildirici etki doğurması iken, tescilin kurucu etki doğurması istisnadır.

Tescilin olumlu Etkileri;

  • Tescili gereken bir hususun tescil edilmesi
  • ilanı gereken bir hususun ilan edilmesi
  • 3. kişilerin itirazlarının dinlenmemesi
  • 3. kişilerin iyi niyetinin korunmaması tescilin olumlu etkisini ifade eder.

Tescilin Olumsuz Etkileri

  • Tescili gereken bir hususun tescil edilmemesi
  • İlan gereken bir hususun ilan edilmemesi
  • Tescili gerekmeyen bir hususun tescil edilmesi
  • İlanı gerekmeyen bir hususun ilan edilmesi
  • 3. kişilerin itirazlarının dinlenmesi
  • 3. kişilerin iyi niyetinin korunması ise tescilin olumsuz etkisini ifade eder.

Ticari Defterler

Ticari defter tutmadaki amaç işletmede mali nitelikte olan hareketleri tespit etmek, kaydetmek, bölümlemek, vergi usulu hakkında durum tespit etmek.

TTK’ya göre defter tutma yükümlülüğü tacirlere, tacir sayılanlara ve tacir gibi sorumlu olanlara tanınmıştır. Tacir sayılmayanlar esnaf ve küçük sanatkarlar TTK uyarınca defter tutma yükümüne dahil değildir.

Gerçek kişi tacirlerin tutmaları gereken zorunlu defterler; yevmiye Defteri, defter-i kebir, Envanter Defteridir. Tüzel kişi tacirlerin tutmaları gereken zorunlu defterler; yevmiye defteri, Defter-i kebir, envanter defteri, karar defteri

Zorunlu Defterler Açılış onayı Kapanış Onayı
Yevmiye Defteri + +
Envanter Defteri +
Defter-i Kebir +
Karar Defteri + +

Ticari defterler TTK’ya göre 10 yıl VUK’a göre 5 yıl saklanmalıdır.

Defterin ibrazı; herhangi bir uyuşmazlık veya inceleme durumunda yalnızca uyuşmazlıkla veya incelemeyle ilgili olan kısımların inceleyecek olan kişinin emrine verilmesidir. Teslim ise tüm defter ve belgelerin incelenmesi için inceleyecek olan kişinin emrine verilmesidir.

Ticari Defterlerin Sahibi Lehine Delil Olması

Ticari defterlerin lehe delil olabilmesi için;

  • Her iki tarafında defter tutma yükümlülüğüne tabi olması
  • Ticari defterlerin eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş olması
  • Defterdeki kayıtların birbirini doğrulaması
  • Karşı tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bu kayıtlara aykırı olmaması
  • Defter kayıtlarının aksinin herhangi bir kesin delille ispatlanmamış olması gerekmektedir.

Ticari Defterlerin Sahibi Aleyhine Delil Olması

Kanuna uygun surette tutulmamış ticari defterler sahibi lehine delil olamazken aleyhine delil olabilir.

About Editör

Yazılara yorum yaparak sorularınızı sorabilir, istek ve önerilerinizi dile getirebilirsiniz.

Check Also

Temerrüt Faizi Nedir?

Temerrüt faizi, bir borcun vadesinde yerine getirilmemesi durumunda istenen faizdir. Gecikme faizi de denilmektedir. Temerrüt …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir