Vergi Hukuku Genel Bilgiler, Alt Dalları ve Kaynakları

Mali Hukuk: Kamu gider ve gelirleri ile bunların denkleştirilmesine ilişkin hukuki kuralların tümünü ifade eder.

Vergi Hukuku: Mali hukukun alt dalıdır. Mali hukukun gelir kısmıyla ilgilidir. Vergi, resim, harç, şerefiye, harcamalara katılma payı ve benzeri gelirlerle ilgilenen hukuk dalıdır.

Mali Hukuk

Gelir Hukuku (Vergi Hukuku) Gider Hukuku
Genel Vergi Hukuku Özel Vergi Hukuku
  • Vergi Usul Hukuku
  • Vergi Ceza Hukuku
  • Vergi İcra Hukuku
  • Vergi Yargılama Hukuku
  • Uluslararası Vergi Hukuku
Türk vergi sistemini oluşturan vergilerin ve bunları düzenleyen yasaların tek tek ele alınarak incelediği vergi hukuku dalıdır.

Maddi Vergi Hukuku: Vergi borcu konusunda hak ve ödevlerin doğumunu, sona ermesini ve bunların içeriğine ilişkin hukuki ilkeleri inceler.

Şekli Vergi Hukuku: Vergi tarhı, tahakkuku ve tahsili, vergi uyuşmazlıklarının çözülmesi ve vergilerin cebri icra yolu ile tahsil edilmesi bu kapsamdadır.

Genel Vergi Hukuku: Vergi hukukunun tümüne ilişkin ve bütün vergilerde uygulanacak temel ilkelerin ve kuralların incelendiği vergi borcu, vergi ilişkisinin niteliğinin, vergiye karşı başvuru yolları ve verginin cebren tahsilinin incelendiği vergi hukuku dalıdır.

Genel Vergi Hukukunun Alt Dalları

1- Vergi usul Hukuku: Verginin nasıl konulacağını, tahsil edileceği gibi usule ilişkin konuları inceler. Vergi Usul Kanununda yer alır. (213 sayılı V.U.K)

2- Vergi Ceza Hukuku: Vergi suç ve cezalarını inceler VUK’ da düzenlenmiştir.

3- Vergi İcra Hukuku: Tahsil aşamasına gelmiş vergilerin ödenmemesi durumunda cebren tahsiline ilişkin hususları düzenler. 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Kanununda düzenlenmiştir.

4- Vergi Yargılama Hukuku: Vergi uygulamaları nedeniyle vergi idaresi ile mükellef veya vergi sorumluları arasında çıkan uyuşmazlıkları konu edinir. 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanununda düzenlenmiştir.

5- Uluslararası Vergi Hukuku: Birden çok ülke veya bir ülke ile uluslararası kuruluşlar arasında vergisel ilişkileri ve sorunları inceleyen hukuk dalıdır.

Vergi Hukuku Kaynakları

Asli Kaynaklar (Bağlayıcı) Tali Kaynaklar
  • Anayasa
  • Uluslararası Vergi Anlaşmaları
  • Kanun
  • Kanun Hükmünde Kararname (vergiye ilişkin KHK olağanüstü hallerde ve sıkıyönetimde çıkarılabilir.)
  • Bakanlar Kurulu Kararları
  • Tüzük
  • Yönetmelik
  • Tebliğlerin bir kısmı
  • Anayasa Mahkemesi Kararları
  • Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları
Tebliğlerin bir kısmı (Maliye Bakanlığının kanunları ve açıklayıcı tebliğleri)

Sirküler

Özelge (Mükteza)

Genelgeler

Örf ve Adetler

Genel Yazılar

Yargı Kararları (Anayasa Mahkemesi Kararları ve Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları)

Doktrin

Yasamadan Doğan Kaynakalar: Anayasa, Kanun, Uluslararası Vergi Anlaşmaları

Yargıdan Doğan Kaynaklar: Anayasa Mahkemesi Kararları, Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları, Diğer Yargı Kararları

Yürütmeden Doğan Kaynaklar: KHK, Bakanlar Kurulu Kararları, tüzük, Yönetmelik, tebliğ, Genelgeler, Sirküler, Özelge (Mükteza)

Diğer kaynaklar: Doktrin, Örf ve Adet

Not: Kıyas yasağı İlkesi, Vergi idaresi ve yargı organları asla kanunda belirtilen herkes için o ülkenin kanunları geçerli olur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir